Nhân vật thờ tự chính tại di tích:

Theo quan niệm của người Hoa và người Việt Tổ sư nghề nghiệp có tam vị thánh tổ là Tiên sư, Tổ sư và Thánh sư. Thánh sư là những vị có công khai sáng nghề nghiệp, Tổ sư là những vị có công cải tiến nghề nghiệp và Tiên sư là những vị có công truyền dạy nghề nghiệp cho đời sau.

Theo Sách Trang nghiêm đích thế giới của tác giả Nguyễn Xương Duyết có nhắc đến Tổ sư nghề nghiệp gồm hai nhóm: Thủy tổ thần và Thánh thần. Trong đó, Tổ nghề đá Thủy thổ thần là Nữ Oa nương nương (theo thuyết Nữ Oa luyện đá vá trời) và Thành thần là Lỗ Ban Tiên Sư (người có công cải tiến và truyền dạy nghề nghiệp cho đời sau). Như vậy, Tam vị Thánh tổ là ba vị Thánh thần. Thực tế, khi đem vào thờ tự tùy từng địa phương, cộng đồng cư trú lại có sự thay đổi phù hợp với ngành nghề. Đó là sự tiếp biến văn hóa trong tín ngưỡng thờ cúng. Khi du nhập vào nước ta người Hoa bang Hẹ đã mang trong tâm thức mình về nghề đá và hình ảnh ông Ngũ Đăng (Ngũ Đinh) nên ở Miếu Tổ sư, Ngũ Đăng Tiên Sư được đặt ở vị trí thờ tự chính giữa và có bài vị cao hơn so với hai vị còn lại là Tổ nghề Mộc và Rèn, mặc dù ông không phải là người có công chính trong việc sáng chế nghề đá. Ba vị Thánh tổ thờ tại Miếu Tổ sư là Ngũ Đăng tiên sư, Lỗ Ban tiên sư, Uất Trì Cung tiên sư. Bài vị thờ đều phong cho các vị này những chức tước rất cao, biểu lộ niềm sùng tín, ngưỡng mộ, biết ơn các bậc khai sáng nghề nghiệp. Việc thờ ba vị Tổ này giải thích mối quan hệ chặt chẽ giữa ba nghề, dựa vào nhau cùng tồn tại và phát triển. Nghề Rèn làm và sửa dụng cụ búa, đục các loại cho nghề Mộc, nghề Đá. Nghề Đá, Mộc làm ra sản phẩm để nuôi sống mình và nghề Rèn.

* Tổ nghề đá:

Người Trung Hoa thường biết đến Ngũ Đăng là một lực sĩ lớn mạnh. Ông là người nước Thục, sống vào đời Tiên Tần. Tuy không phải là ông tổ nghề đá, nhưng ông có công trong việc cùng sáng lập nghề nghiệp và có lẽ do có sức khỏe nên người Hoa tôn vinh ông là vị Tổ nghề đá. Sinh thời ông được vua phong chức Thái Tổ Thiếu Bảo.

* Tổ nghề Mộc:

Chuyện kể rằng, từ thuở hồng hoang con người phải sống trong hang đá như những bầy thú, trời thương dân nên bèn sai một vị nữ thần xuống trần dạy mọi người làm nhà để ở. Bà không nói cho dân chúng nghe, cũng không làm cho dân chúng bắt chước mà chỉ kín đáo ra hiệu bằng cách đứng thẳng người, hai tay chống nạnh vào hông gợi ý làm cái cột và kèo; Bà lấy lá dứa cứa vào tay gợi ý làm cái cưa.... Có rất nhiều người nhìn cử chỉ của bà nhưng không hiểu. Riêng có hai anh em tên Lỗ Ban và Lỗ Bộc là sáng ý và lãnh hội được ý nghĩ sâu xa ấy mà chế ra các dụng cụ như: cưa, đục, thước để làm các kiểu nhà mà bà đã chỉ dạy. Nghề Mộc ra đời từ đó và các thợ Mộc sau này đều tôn vinh ông Lỗ Ban là vị tổ nghề của mình. Lỗ Ban tên thật là Công Thâu Ban hay Công Thâu Tử, là người nước Lỗ nên người dân thường gọi ông là Lỗ Ban. Ông sống vào thời Xuân Thu Chiến Quốc, sau khi truyền nghề lại cho các thế hệ sau, Lỗ Ban được coi là người thợ khéo của thiên hạ (thiên hạ chi tinh xảo).

* Tổ nghề Rèn:

Vào thời đại Đường ở Trung Quốc (627 - 649), có một vị công thần tương truyền là người sáng chế ra nghề Rèn, đó là ông Uất Trì Cung. Ông từng là phò tá cho Lý Thế Dân góp công dẹp loạn ngoại bang thống nhất đất nước thành lập đại Đường và ông cũng chính là người sáng tạo ra các công cụ binh khí và các nông cụ như: cày, cuốc, đục… góp phần dẹp loạn xâm lăng và sản xuất nông nghiệp cho người dân. Thấy được công lao to lớn của ông, ngay khi còn sống, người dân đã tôn vinh ông là vị Tổ nghề Rèn. Khi ông mất, hình ảnh ông Uất Trì Cung đã ăn sâu vào tâm trí người dân, do vậy các cơ sở tín ngưỡng có thờ các vị Tổ nghề trong đó có tổ nghề Rèn là ông Uất Trì Cung. Ông cũng được phong Hộ Quốc Công thần, từ thuở nhỏ ông cũng là người thợ đục đá.

Ngoài ra, Miếu Tổ sư còn phối thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, Quan Công (Quan Vũ, Quan Vân Trường, Quan Thánh Đế Quân). Việc phối thờ các đối tượng này xuất phát từ việc bảo tồn tín ngưỡng cộng đồng, thờ những vị phúc thần của người Hoa nhằm đáp ứng nhu cầu tâm linh của khách hành hương từ khắp bốn phương về cúng bái chứ không chỉ giới hạn trong cộng đồng người Hoa bang Hẹ làm nghề điêu khắc đá tại địa phương. 

* Bà Thiên Hậu:

Bà Thiên Hậu là vị phúc thần của Trung Quốc có thật tên là Mị Châu sinh ngày 23 tháng ba năm Giáp Thân (1044, niên hiệu Bảo Nguyên thứ 6, đời vua Tống Nhân Tông) tại Phước Kiến. Ngay từ nhỏ, bà đã tỏ ra khác người, không khóc, chỉ mỉm cười và có tư chất rất thông minh. Năm lên tám tuổi cô bé bắt đầu đi học và nhớ ngay mặt chữ. Năm 11 tuổi, bà quy y đạo Phật, nhanh chóng lầu thông kinh sách; đến năm 13, bà được thần Võ Y truyền sách Nguyên vị bí quyết, sau lại được đọc pho sách cổ tìm được dưới đáy giếng. Bà luyện phép Linh cảm có thể đoán được quá khứ, vị lai. Một lần cha và anh bà đi biển gặp sóng gió, biết chuyện bà nhắm nghiền mắt, cắn chặt hàm răng, đôi tay vươn về phía trước như cố níu vật gì đó. Miệng bà ú ớ phát ra vài tiếng như vừa thoát khỏi cơn ác mộng rồi mở mắt, bật khóc nói với mẹ: Cha và anh con gặp giông bão, thuyền đắm, đang chới với. Con cắn dây lưng áo cha tính lôi vào bờ, mẹ kêu giựt vội, con phải trả lời nên hả miệng, cha chìm mất, còn anh con dùng tay níu vào được. Vài bữa sau người anh về thuật lại giống như câu chuyện xảy ra tại nhà, chuyện này đồn đại ra khắp nơi, sau đó bà được thăng trời. Từ đó bà linh ứng, cứu nhân độ thế người dân đi biển. Hầu hết các ngôi chùa, miếu của người Hoa và một số ngôi chùa của người Việt đều thờ hoặc phối thờ Bà Thiên Hậu.

* Quan Thánh Đế Quân:

Quan Thánh Đế Quân là người Hà Đông sống vào thời Tam Quốc. Người Hoa thờ ông vì ông tượng trưng cho danh dự, lòng thủy chung, sự hy sinh, độ lượng, can đảm, lòng tốt, sự công minh chính trực, dũng cảm và tấm gương trung nghĩa tỏa sáng muôn đời. Ngoài ra, cũng có người tin rằng ông là nhân vật thiêng đã hiển thánh và “độ” cho giới đàn ông.

Như vậy, các tượng thờ ở Miếu Tổ sư là một tập hợp khá đầy đủ các Tổ nghề, thần linh chính yếu của cộng đồng người Hoa bao gồm: Tổ nghề (đá, mộc, rèn); thần linh của tín ngưỡng là ông Quan Công - vị thần bảo hộ cho cộng đồng người Hoa trước tiên là vị thần của giới võ tướng; tín ngưỡng thờ bà Thiên Hậu (hộ thần của giới đi biển, buôn bán thương hồ)...